Namens de ASD Wassenaar feliciteren wij u van harte met uw aantreden en wensen u veel succes in de aankomende bestuursperiode die ook een moment van herijking, ambitie en vooruitblik markeert. De ASD Wassenaar spreekt daarbij onze waardering uit voor de wijze waarop in de afgelopen 4 jaren is samengewerkt met het college en het ambtelijk apparaat binnen het sociaal domein. De onderlinge contacten waren open, inhoudelijk en constructief. Onze adviezen zijn serieus gewogen en in meerdere gevallen zichtbaar betrokken bij beleidsontwikkeling en uitvoering. Die basis van vertrouwen en wederzijds respect willen wij graag voortzetten met het nieuwe college.

Als Adviesraad Sociaal Domein vervullen wij een onafhankelijke, wettelijk verankerde adviesrol. Wij adviseren het college – gevraagd en ongevraagd – over beleid en uitvoering binnen onder meer de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet, participatie, armoede- en schuldenbeleid en inclusie. Daarbij vertegenwoordigen wij nadrukkelijk het perspectief van de inwoners van Wassenaar. Onze adviezen zijn gebaseerd op signalen uit de samenleving, gesprekken met cliënten, vrijwilligers en professionals, en analyse van beleidsstukken en uitvoeringspraktijk.

Op de website van de gemeente wordt het belang van een sterk, toegankelijk en mensgericht sociaal domein onderstreept. Ook wordt de rol van de ASD als onafhankelijk adviesorgaan expliciet benoemd. Die publieke erkenning van onze positie waarderen wij. Tegelijkertijd brengt die zichtbaarheid een verantwoordelijkheid met zich mee: wij schrijven u niet alleen namens onszelf, maar vanuit het bredere perspectief van de inwoners die afhankelijk zijn van passende ondersteuning, of die zich zorgen maken over de toegankelijkheid en betaalbaarheid daarvan. Dat is ook de reden dat wij deze brief aan u als nieuwe bestuurders ook breder beschikbaar zullen stellen aan de inwoners via de (sociale) media.

Ontwikkelingen die om aandacht vragen

De komende bestuursperiode staat het sociaal domein onder aanzienlijke druk. Landelijke ontwikkelingen, stijgende zorgkosten, krapte op de arbeidsmarkt, toenemende complexiteit van hulpvragen en financiële onzekerheid voor gemeenten raken ook Wassenaar. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan ondersteuning, met name op het terrein van jeugdhulp, mentale gezondheid, bestaanszekerheid en eenzaamheid.

In onze adviezen van de afgelopen vier jaar hebben wij hier herhaaldelijk op gewezen. Wij noemen enkele terugkerende thema’s:

1. Toegankelijkheid en begrijpelijkheid van voorzieningen
Wij hebben meerdere malen aandacht gevraagd voor heldere communicatie richting inwoners. Regelingen en procedures zijn niet altijd eenvoudig te doorgronden. Wij hebben geadviseerd om informatievoorziening te vereenvoudigen, laagdrempelige toegang te waarborgen en te investeren in persoonlijke ondersteuning bij aanvragen. Toegankelijkheid is niet alleen een juridische kwestie, maar ook een praktische en morele.

2. Vroegsignalering en preventie
In adviezen over armoede- en schuldenbeleid hebben wij het belang benadrukt van vroegtijdig ingrijpen. Investeren aan de voorkant – in signalering, outreachend werken en samenwerking met maatschappelijke partners – voorkomt zwaardere en duurdere trajecten op een later moment. Preventie is niet vrijblijvend, maar een strategische noodzaak.

3. Positie van mantelzorgers en vrijwilligers
Wassenaar kent een sterke traditie van betrokkenheid en vrijwillige inzet. Tegelijkertijd hebben wij erop gewezen dat de druk op mantelzorgers toeneemt. Wij hebben geadviseerd om respijtzorg, waardering en praktische ondersteuning structureel te versterken. Zonder deze informele netwerken raakt het formele zorgstelsel overbelast.

4. Jeugdhulp en integrale benadering
In adviezen rondom de Jeugdwet hebben wij aandacht gevraagd voor wachttijden, samenwerking tussen onderwijs en zorg en het belang van één regisseur per gezin. Fragmentatie leidt tot inefficiëntie en onduidelijkheid voor ouders en jongeren. Een integrale aanpak – waarin zorg, onderwijs, welzijn en veiligheid elkaar versterken – blijft essentieel.

5. Monitoring op maatschappelijke effecten
Wij hebben herhaaldelijk benadrukt dat sturing binnen het sociaal domein niet uitsluitend financieel mag zijn. Natuurlijk is begrotingsdiscipline noodzakelijk, maar uiteindelijk gaat het om maatschappelijke impact: zelfredzaamheid, participatie, welzijn en kwaliteit van leven. Transparante monitoring op deze effecten achten wij van groot belang.

Balans tussen beheersing en mensgerichtheid

Wij begrijpen dat het sociaal domein een substantieel deel van de gemeentelijke begroting beslaat en dat financiële beheersing noodzakelijk is. Tegelijkertijd signaleren wij dat een te sterke nadruk op kostenreductie kan leiden tot verschraling van voorzieningen of hogere drempels voor inwoners.

Onze adviezen hebben steeds gezocht naar een evenwicht: doelmatigheid én menselijke maat. Beleid moet juridisch houdbaar en financieel verantwoord zijn, maar ook uitvoerbaar, uitlegbaar en rechtvaardig. Inwoners moeten ervaren dat de gemeente naast hen staat, niet tegenover hen.

Vroegtijdige betrokkenheid van de ASD

In de afgelopen bestuursperiode is gebleken dat tijdige betrokkenheid van de ASD de kwaliteit van beleid versterkt. Wanneer wij in een vroeg stadium kunnen meedenken over beleidsvoornemens of verordeningen, ontstaat ruimte voor reflectie vanuit inwonerperspectief voordat besluitvorming plaatsvindt. Dat voorkomt reparatie achteraf en vergroot het draagvlak.

Wij verzoeken u daarom om ook in de komende bestuursperiode de ASD structureel en vroegtijdig te betrekken bij beleidsontwikkeling binnen het sociaal domein. Dit geldt in het bijzonder voor:

• herijking van beleidskaders;
• aanpassingen in verordeningen;
• bezuinigings- of herstructureringsmaatregelen;
• evaluaties van lopend beleid.

Samenwerking als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Het sociaal domein vormt het fundament onder sociale cohesie en bestaanszekerheid in onze gemeente. Juist in een tijd van druk en onzekerheid is het van belang dat bestuur, raad, maatschappelijke partners en adviesorganen elkaar weten te vinden in een open dialoog. Dat zien wij als onze gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Wij zien uit naar een voortzetting van de goede samenwerking en gaan graag met u in gesprek over de prioriteiten voor de komende bestuursperiode.

Met vriendelijke groet,

Leden van de adviesraad Sociaal Domein